Reklam
Reklam

Özcan KARTAL

Özcan KARTAL


ZİHİNLERİN KUŞATMASI VE RIZANIN İMALATI

Hayata, medyaya, siyasete ve aidiyetlerimize baktığımız pencereyi yeniden gözden geçirmek zorundayız.


Kör Biattan Hakiki Uyanışa

Hayata, medyaya, siyasete ve aidiyetlerimize baktığımız pencereyi yeniden gözden geçirmek zorundayız. Yıllardır ezberletilmiş düşüncelerle hareket etmek, siyasi tercihlerimizi sorgulamadan kimliğimizin bir parçası hâline getirmek, özgürlüğümüzün önündeki en büyük engellerden biridir.

Edward S. Herman ve Noam Chomsky'nin "Rızanın İmalatı" adlı eseri, demokratik toplumlarda medyanın yalnızca haber veren bir kurum olmadığını; ekonomik çıkarların, siyasi güç odaklarının ve kurumsal ilişkilerin etkisiyle kamuoyunu yönlendiren bir mekanizmaya dönüşebileceğini ortaya koyar.

Öyleyse kendimize şu soruyu sormalıyız: Düşüncelerimizin ne kadarı gerçekten bize ait? Haberlerden siyasi tercihlerimize kadar benimsediğimiz fikirleri ne ölçüde sorguluyoruz? Kendi irademizle karar verdiğimizi sanırken başkalarının oluşturduğu düşünce kalıplarının taşıyıcısı hâline gelmiş olabilir miyiz?

Medya Ekranlarından Zihinlerimize

Herman ve Chomsky'nin Propaganda Modeli, haberlerin kamuoyuna ulaşırken geçtiği yapısal filtreleri açıklar. Medya sahipliğinin sermaye gruplarında yoğunlaşması, reklam bağımlılığı, haber kaynaklarının güçlü kurumların kontrolündeki bilgilere dayanması ve siyasi baskı mekanizmaları, hangi haberlerin öne çıkarılacağını, hangilerinin görmezden gelineceğini etkileyebilir.

Burada mesele, bütün gazetecilerin aynı merkezden talimat alması değildir. Asıl sorun, haberin üretildiği ekonomik ve kurumsal düzenin gerçekleri görünür veya görünmez kılabilmesidir. Sansür her zaman yasaklama yoluyla işlemez; bazen bir haberi öne çıkarmak, diğerini gündemden düşürmek de kamuoyunu yönlendirmeye yeter.

Böylece insanlar, kendi çıkarlarıyla çelişen politikaları bile zamanla doğal ve savunulması gereken uygulamalar olarak benimseyebilir. Kendilerine sunulan düşünceleri kendi özgür tercihleri zannetmeye başlayabilirler.

İşte rızanın imalatı tam da burada başlar.

Biat Kültürü
Sorgulamadan Desteklemek

Ancak zihinsel kuşatma yalnızca medyayla sınırlı değildir. Bireyin kendi iradesini bir lidere, partiye veya siyasi harekete sorgulamadan teslim etmesi de bu tablonun önemli bir parçasıdır.

İnsan, desteklediği siyasi hareketi zamanla kimliğinin bir parçası hâline getirebilir. Artık partinin yanlışını eleştirmek kendi yanlışını kabul etmek, sorgulamak sadakatsizlik, itiraz etmek ihanet gibi algılanır. Böylece siyasi aidiyet, düşünsel bir tercihten psikolojik bağımlılığa dönüşür.

Oysa bir partiyi desteklemek, onun her kararını doğru kabul etmek değildir. Bir liderin arkasında durmak, yanlışları karşısında susmayı gerektirmez.

Kendi çıkarlarımıza, geleceğimize ve ülkemizin ortak menfaatlerine zarar veren uygulamaları bile sırf kendi tarafımızdan geldiği için savunuyorsak ciddi bir irade sorunuyla karşı karşıyayız demektir.

Hz. Ali'ye atfedilen şu söz, bu anlayışı çok güzel özetler:

"Hakkı insanlarla tanımayın; hakkı tanıyın, ehlini öyle tanıyın."

Önemli olan bir düşüncenin kimin tarafından söylendiği değil, hakikate ve adalete ne kadar uygun olduğudur. Ölçümüz parti, lider veya zümre değil; akıl, adalet ve vicdan olmalıdır.

Aklını Kullanma Cesareti

İslam düşüncesinde Gazali'nin taklitçilik üzerine yürüttüğü tartışmalar, insanın inanç ve düşüncelerini sorgulamasının önemini ortaya koyar. Hakikati araştırmadan başkalarının kabullerine dayanmak, düşünsel bağımlılığın önünü açar.

Aydınlanma düşüncesinin önemli isimlerinden Immanuel Kant ise 1784 yılında yayımladığı Aydınlanma Nedir? başlıklı makalesinde insanın kendi aklını kullanma cesaretini göstermesi gerektiğini savunur.

Kant'ın çağrısı bugün de geçerliliğini koruyor:

"Aklını kullanma cesaretini göster!"

Çünkü insanın en büyük tutsaklığı, düşünememesi değil; başkalarının kendisi adına düşünmesine razı olmasıdır.

Ezberleri Bozmak Ve Yeniden İnşa

Artık siyasi yapıların ve iktidar odaklarının yanlışları karşısında neden sessiz kaldığımızı sorgulamalıyız.

Biat kültürü bireyi vatandaş olmaktan çıkarıp tebaaya dönüştürür. Oysa demokrasilerde vatandaş, siyasi güçlerin sadık takipçisi değil; haklarının, özgürlüklerinin ve ortak geleceğinin bilinçli savunucusudur.

Sorgulanmayan iktidarlar yozlaşabilir, koşulsuz desteklenen siyasi yapılar toplumun çıkarlarından uzaklaşabilir. Bu nedenle:

- Medyayı tek bir kaynaktan takip etmemeli, farklı haber kaynaklarını karşılaştırmalıyız.
- Kendi siyasi tarafımızın yanlışlarını da karşı tarafın yanlışları kadar cesaretle eleştirmeliyiz.
- İktidarı, muhalefeti ve liderleri sorgulanamaz makamlar olarak görmemeliyiz.
- Siyasi aidiyetlerimizi hakikatin ve adaletin önüne koymamalıyız.
- Farklı düşünceleri düşmanlık değil, düşünsel gelişim fırsatı olarak değerlendirmeliyiz.

Eleştirel düşünce, her iki tarafı da eşit derecede haklı veya haksız görmek değildir. Kimin söylediğine bakmadan haklıyı ve haksızı aynı adalet ölçüsüyle değerlendirebilmektir.

Hakiki Uyanış

Rızanın Değil, Hakikatin Yanında Olmak

Bugün ihtiyacımız olan yalnızca medyanın ürettiği algıları fark etmek değil, kendi zihnimizde kurduğumuz görünmez duvarları da yıkabilmektir. Çünkü insan bazen başkalarının dayattığı düşüncelerin değil, kendi sorgulamadan benimsediği inançların esiri olur.

Bir siyasi partiyi, lideri veya düşünceyi desteklemek elbette bir tercihtir. Ancak hiçbir tercih hakikatin ve adaletin üzerinde tutulamaz. Gerçek sadakat, yanlış karşısında susmak değil, gerektiğinde kendi tarafına da itiraz edebilmektir.

Özgürlük yalnızca düşüncelerimizi ifade edebilmek değil, onları bağımsız biçimde oluşturabilme cesaretidir. Bunun yolu bilgiyi sorgulamaktan, farklı kaynaklardan beslenmekten ve aklı vicdanla buluşturmaktan geçer.

Bize lazım olan körü körüne bağlılık değil, bilinçli sorumluluktur. İhtiyacımız olan biat eden kalabalıklar değil; düşünen, sorgulayan ve gerektiğinde itiraz edebilen özgür bireylerdir.

Unutmayalım: Sorgulamayan toplumlar yalnızca başkalarının ürettiği rızayla yaşamaz; zamanla kendi özgürlüklerinden de vazgeçerler.

Gerçek uyanış, başkalarının yanlışlarını görmekle değil, önce kendi düşüncelerimizi sorgulamakla başlar.

Hoşça kalın, dostça kalın. Sevgilerimle...

Reklam
YAZAR ŞAHİR NİZAMETTİN KURLU’YA BAYBURTLULARDAN ÖDÜL

YAZAR ŞAHİR NİZAMETTİN KURLU’YA BAYBURTLULARDAN ÖDÜL

CHP BAYRAMPAŞA HEYETİNDEN DEVLET HASTANESİNE ZİYARET

FİLİSTİN – GAZZE- KUDÜS DİYE DERDİ OLANLAR TOPLANDI

5.GELENEKSEL KUYMAK FESTİVALİ İLE TRABZON RÜZGARI ESTİ

İBB BAŞKANVEKİLİ NURİ ASLAN, ‘TRAM34’ VE METRO ARAÇLARININ ÜRETİMİNİ YERİNDE İNCELEDİ

ENGELSİZ YAŞAM BİRİMİ ÖĞRENCİLERİ GERİ DÖNÜŞÜMÜ YERİNDE ÖĞRENDİ

BAYRAMPAŞA’DA ARA TATİL ÇOCUKLARA BAYRAM OLUYOR

LİDERLERDEN TEPKİ: NE SUSACAĞIZ NE KORKACAĞIZ NE DE TESLİM OLACAĞIZ

TÜRK DÜNYASININ SANAT ÜNİVERSİTELERİ ANKARA'DA BULUŞTU

ÇOCUKLAR KİTAPLARIN BÜYÜSÜ VE MÜZİKLE BULUŞTU

ESENLER’DE AMATÖR SPOR KULÜPLERİNE 5 MİLYON TL DESTEK

AZERBAYCAN'DA 28 ŞUBAT DÖNEMİ YAŞANIYOR: BAŞÖRTÜDEN SONRA DİN GÖREVLİLERİNE YASAK GELDİ

EYÜP AKBAL: KONYA, ÜRETİM GÜCÜYLE TÜRKİYE’NİN KALKINMASINA KATKI SAĞLIYOR

ÇOCUKLARIN GÖZÜNDEN EYÜPSULTAN SERGİSİ KAPILARINI AÇTI

SÖZCÜ TV’YE OPERASYON: MUHALİF KANALLAR TEK TEK GİDİYOR

CEM PARTİ BÜYÜKÇEKMECE İLÇE BAŞKANLIĞI KONGRESİ YAPILDI

BEYDA GIDA, GENİŞLEYEN MARKA PORTFÖYÜYLE ULUSLARARASI PAZARLARDA BÜYÜYOR

SARIYER BELEDİYESİ SPORCULARI SOFYA’DAN 8 MADALYA İLE DÖNDÜ

ESKİMEYEN HAKİKATİN ÂRİF VE ÂBİD ŞAHİDİ: SEZAİ KARAKOÇ

NURULLAH GENÇ’İN 50. SANAT YILI ESENLER’DE KUTLANDI

Yazıyı Sesli Oku
Reklam
Reklam
Reklam

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 11 9 1 1 12 28
2.TRABZONSPOR A.Ş. 11 8 2 1 18 25
3.AMED SPORTİF FAALİYETLER 11 7 2 2 13 23
4.BEŞİKTAŞ A.Ş. 11 7 3 1 11 22
5.KASIMPAŞA A.Ş. 11 5 1 5 6 20
6.FENERBAHÇE A.Ş. 11 6 4 1 19 19
7.KOCAELİSPOR 11 6 4 1 4 19
8.İSTANBUL BAŞAKŞEHİR FK 11 5 4 2 2 17
9.ARCA ÇORUM FK 11 5 5 1 0 16
10.GÖZTEPE A.Ş. 11 4 4 3 3 15
11.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 11 4 5 2 -3 14
12.ERZURUMSPOR FK 11 4 5 2 -7 14
13.CORENDON ALANYASPOR 11 3 5 3 -9 12
14.GENÇLERBİRLİĞİ 11 3 6 2 -9 11
15.TÜMOSAN KONYASPOR 11 2 7 2 -8 8
16.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 11 2 7 2 -10 8
17.SAMSUNSPOR A.Ş. 11 2 8 1 -15 7
18.EYÜPSPOR 11 1 10 0 -27 3