Eğitimle ilgili yazdığımız her yazıda muhakkak şu iki cümleyi kurmuşuzdur. Eğitim, bir toplumun geleceğini inşada en önemli yapı taşlarından biridir. Bu yapıyı şekillendiren temel unsurlardan biri de kuşkusuz öğretmenlerdir.
Öğretmen alımlarında her ne kadar Milli Eğitim Akademisi ile ilgili süreç farklı bir kulvarda devam ediyorsa da halen alımlarda uygulanan sözlü sınavın mağdurları haklarının gasp edildiğini haykırdılar ve haykırmaktalar…
Malum, Cumhurbaşkanı Sayın ERDOĞAN’ın AKP adına genel seçimler öncesi meydanlarda, kamuda memur alımlarında sözlü sınavın (mülakat) kaldırılacağını vaat etmesine rağmen, Milli Eğitim Bakanı Sayın Tekin öğretmen alımlarında ısrarla mülakat uygulamasına devam etmiş ve etmektedir.
Bu hafta bu konuyu niçin gündeme aldığımı okuyucularım merak etmişlerdir…
Bizi Duyun Diyen Öğretmen Adayları
Haberlerde, KPSS puanları sonucu MEB’in yaptığı sözlü sınava katılan öğretmen adaylarının MEB’in önündeki nöbetlerinde ıstıraplarını dile getiren eylemlerine rastladım. Yazılıda yüksek puan aldıklarını ancak mülakatta kaybetmelerini içlerine sindirememişler ve yapılan haksızlık-adaletsizlik karşısında çileden çıkmışlar… Dertlerini anlatacak bir yetkili arıyorlar MEB’in kapısında ve Ağustosun kızgın güneşinin altında.
Malum Türk Eğitim Sisteminde öğretmenin sisteme girişinde uygulanan sınav sistemi geçtiğimiz yıllarda çok sıkıntılı olmuştur. Özellikle öğretmen adaylarının KPSS sınavının ardından mülakata tabi tutulması, adaylar için oldukça stresli ve bir dolu belirsizlikleri, bilinmezlikleri beraberinde getirmiştir.
İllerde Kurulan Mülakat Komisyonları
Mülakatlar illerde kurulan komisyonlar marifeti ile gerçekleştirilmektedir. Baştan şunu belirteyim; birden fazla komisyon aynı amaca yönelik ve kullandıkları soru havuzu aynı olsa da sözlü sınavda adaleti, hakkaniyeti sağlamaları çok zordur…
Çünkü öğretmen adayları, değişik komisyonlar tarafından mülakatla değerlendirilirken, her komisyonun aynı soru havuzunu kullansa da farklı değerlendirme kriterleri uygulaması, başlı başına bir sorundur. Bu durum, adaylar arasında adaletsizlik hissi uyandırmakta ve mülakat sürecini oldukça stresli hale getirmektedir. Zira adaylar, ne tür bir komisyonla karşılaşacaklarını bilmeden mülakata giriyorlar ve her komisyonun beklentileri farklı olabiliyor.
Bir komisyon, adayın öğretim becerilerine odaklanırken, diğer bir komisyon daha çok kişisel özellikler, iletişim becerileri veya tutum ve değerler üzerinde yoğunlaşabiliyor. Bu durum, haksızlığın, adaletsizliğin ve adaylar için büyük bir stresin kaynağı olabiliyor.
Örneğin, bir aday bir komisyonun gözünde çok başarılı olabilirken, başka bir komisyonun kriterlerine uymadığı için düşük puanlar alabiliyor. Bu tutarsızlık, adaletin ve şeffaflığın eksik olduğu algısının yaygın olduğu toplumsal ortamda daha da derinleşiyor. Her komisyonun değerlendirmeyi farklı bir bakış açısıyla yapması, adaya olan güveni sarsıyor ve sistemin ne derece sağlıklı çalıştığına dair şüpheler yaratıyor.
Mağdur Öğretmen Adayları
Bakanlık önünde seslerini duyurmak isteyenler arasında mağdur edildiğini anlatan bir adayın, sözlü sınav sonucunda sorulara verdiği cevaplara komisyon üyelerinin çok yeterli buldukları ve tebrik ettikleri, ancak sonuçlar ilan edildiğinde sınavı kaybettiğini söylerken içindeki isyan ve acı dayanılacak gibi değil… Görenlerin içini dağlayan cinsten bir haykırış…
Mağdur öğretmen adayı daha sonra bir şekilde mülakatı yapan komisyon üyelerine ulaşıyor. Sınavı kaybettiğini söylediğinde komisyon üyelerinin konuya açıklık kazandıran şu cümlesi o tarihte yapılan sınavların ne kadar özensiz ve de adaletsiz olduğunu ayan beyan ortaya koyuyor.
Mağdur öğretmen adayının anlattığına göre Komisyon Üyeleri:
“Biz diğer illerdeki komisyon üyelerinin bu kadar yüksek puan vereceklerini tahmin edemedik...” diyor.
Bu cümle o tarihteki komisyonların değerlendirmelerine ilişkin kriterler konusunda her şeyi açıklıyor sanırım…
Mülakatlarda Alınan Önlemler ve Sonuç
Oysa bütün komisyonların, son yapılan mülakatlarda olduğu gibi öğretmenlik mesleği için temel ve ortak nitelikleri belirleyip, buna göre bir değerlendirme rehberi oluşturması gerekirdi. Bu eksiklik görülmüş ve geçte olsa bu günlerde yapılmakta olan mülakatlarda daha titiz davranıldığı görülmektedir.
Keşke önceki komisyonların da ortak bir bilgilendirme ve eğitim sürecinden geçirilmesi sağlansaydı, MEB’in tecrübesi ile örtüşen bir tedbir alınmış olurdu.
Böylece, adaylar her komisyondan ne bekleyeceklerini daha iyi anlayabilir ve adaletli bir değerlendirme süreci sağlanabilirdi. Adil ve şeffaf bir değerlendirme sistemi, öğretmen adaylarının potansiyellerini en verimli şekilde ortaya koyabilmelerini sağlar ve eğitim sistemimize daha nitelikli öğretmenler kazandırılabilirdi.
Sayın Bakan, komisyon üyelerinin yukarıdaki cümlesini iki sefer okumalı ve son yapılan sınavlarda alınan önlemleri, önceki mülakat komisyonları için de almış olsaydı itirazlar bu derece yoğun yaşanmazdı sanırım...
Bütün meslekler için olduğu gibi öğretmenlik mesleği için de insan gücü planlamasının yapıldığı, istihdamda mağduriyetlerin önlendiği, adil, dürüst, hesap verebilir ve kaliteli bir yönetim sistemini oluşturmak ümit ve temennisiyle…
