Reklam
Reklam

DR. KADİR ÇETİN

DR. KADİR ÇETİN


TÜRKİYE ÖZELİNDE BEYİN GÖÇÜ-II

Kadir Çetin Yazısı


(Geçen Haftadan Devam)

Beyin Göçü seri yazımızda, “Beyin Göçü” kavramı üzerinde durmuş ve bu sosyal olgunun Türkiye özelinde genel olarak sebeplerine (askeri müdahaleler, çalışma hayatında ehliyet ve liyakate önem vermeme, çalışana değer vermeme vb.) işaret etmiştik. Bu yazımızda İzmit SEKA’nın fikir babası ve kurucusu idealist bir gencin serüvenini anlatacağız.

A- Beyin Göçü ve İdealizm 

Atatürk’ün “Türk Kültür ve medeniyeti atinin ufkundan yeni bir güneş gibi doğacaktır.” ve yine “Milli kültürümüzü muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız.” sözleri o günün ve bugünün gençliğine bir ufuk gösteriyor… 

Aynı şekilde, 1929 yılında çıkarılan 1416 sayılı “Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun” çerçevesinde yurtdışına gönderilen öğrencilere, “Sizleri bir kıvılcım olarak gönderiyoruz, bir ateş topu olarak gelmenizi bekliyoruz…” sözü o gün giden gençlere sorumluluklarını hatırlatıyordu. 

O yıllarda Türkiye’de Kağıt Fabrikası kurulması gerektiğini kafasına koymuş ve bunu görev bilen idealist bir genç olan Türkiye’nin ilk Kağıt Mühendisi M.Ali KAĞITÇI döne döne fabrikayı kuracak muhataplarını arıyor. 

Bundan sonrasını televizyon programcısı Sayın Nazmi Kal’ın TV’de M.Ali KAĞITÇI ile yaptığı mülakatından çözümleyerek özetleyelim…

https://www.youtube.com/watch?v=7HyEYmw1lPw

 “Mehmet Ali Kâğıtçı idealist bir adam, soyadını Atatürk vermiş kendisine. İstanbul Üniversitesinde Kimya bölümünde asistan, yani öğretim üyesidir yirmili yıllarda. Cumhuriyet ilan edilmiş, ülkede sanayileşme seferberliği başlamış. Kurucu Lider gençleri ülkeyi kalkındırmak için göreve çağırıyor…” 

“İşte o idealist genç adam “Ben ne yapabilirim?” diyor ve Anadolu’yu dolaşıyor. Kağıt üretimi konusunda ana ve ara hammaddeleri inceliyor ve kâğıt fabrikası kurulabileceği sonucuna varıyor. Ülkede kâğıt yok, ihtiyaç ise 24.000 ton/yıl… GROL diye, merkezi Avrupa olan bir firma ithalat yoluyla Türkiye’nin o günkü kâğıt ihtiyacını karşılıyor.” 

“Bu genç adam İstanbul Üniversitesindeki görevini bırakıyor, önce Almanya’ya, daha sonra Fransa’ya gidiyor ve hem okulunu okuyor hem de işçi olarak kâğıt fabrikalarında çalışıyor. Fransa’da üniversiteyi kağıt mühendisi olarak birincilikle bitiriyor. Fransa’da dönemin en önemli şirketlerinden iş teklifi alıyor ama o memleketinin kendine olan ihtiyacını düşünüyor ve Türkiye’ye dönüyor.” 

“Kâğıdın nasıl üretildiğini bilen birisi olarak değişik kurumlarda, üniversitelerde konferanslar veriyor. Konferanslarında elle kâğıt yapıyor. Bir kâğıt fabrikası nasıl kurulur onu anlatıyor...”

“Kâğıt ithalatçısı firmanın temsilcileri M.Ali KAĞITÇI’yı bir konferansında dinliyor ve kendisini görüşme yapmak üzere ofislerine davet ediyorlar. Görüşmede Sayın KAĞITÇI’ya tekliflerini yapıyorlar. ”Siz bu ülkenin yegâne kâğıt mühendisisiniz. Fabrika kurup ne yapacaksınız? Nihayet sizi o fabrikaya belki umum (genel) müdür yaparlar ve belli bir maaş alırsınız. Gelin size ithalattan % 3 hisse verelim, eksper olarak bizimle çalışın” diyorlar.” 

“Bu hisse o günün şartlarında Boğaz’da katlar, yalılar getirecek bir meblağdır. Ama idealist Mehmet Ali KÂĞITÇI tabii bu teklifi kabul etmiyor. 1928 yılında Projesini hazırlıyor ve İktisat Vekaletine (Bakanlığa) sunuyor.

Bakanlığın bünyesindeki Sanayi Ofisinde değerlendirilen proje kabul ediliyor. Ancak, ithalatçı Merkezi Avrupa Kağıtçılar Birliği firması devreye girip  “Türkiye’de Kâğıt Fabrikası kurulamayacağına” ilişkin rapor veriyor ve Bakanlık yetkilileri ile de görüşüp ikna ediyor. Bunun üzerine M.Ali KAĞITÇI’nın Projesi rafa kaldırılıyor.”

M.Ali KAĞITÇI arayışlarına devam ediyor ve yolu İş Bankasına düşüyor. İş Bankası Genel Müdürü o yıllarda Rahmetli Celal BAYAR’dır. Bayar, İş Bankası adına projesini hazırlamak üzere Sayın KAĞITÇI’ya odasını tahsis ediyor. 

İktisat Vekaletindeki projesinin askıya alındığını Sayın BAYAR bir mektupla Cumhurbaşkanı G.Mustafa Kemal’e bildiriyor. ATATÜRK, Projenin askıya alınmasının gerekçesini Başbakan İnönü’ye soruyor. Verilen cevaptan tatmin olmamış olacak ki, İktisat Vekili M.Şeref ÖZKAN’ın yerine Celal BAYAR’ın atanması talimatını veriyor. 

Celal BAYAR İktisat Vekili olunca M.Ali KAĞITÇI’nın projesi raftan indiriliyor ve uygulaması için KAĞITÇI’ya talimat veriliyor. 

1934 yılında (6 yıl gecikmeli) İktisat Vekili Celal BAYAR tarafından İzmit’te temeli atılan ve kurucu müdür olarak başından sonuna M. Ali KAĞITÇI’nın nezaretinde Fabrikanın yapımı 2 yılda tamamlanıyor. 

Fabrikanın üretim sürecinde de komplolar kurulduğunu yine M. Ali KAĞITÇI’nın bu mülakatından öğreniyoruz. Ancak bütün komploları aşarak medeniyetin hamuru olan kağıt üretimi yapacak İzmit Kâğıt ve Karton Fabrikası (SEKA) gecikmeli de olsa 1936 yılında hizmete açılarak Türkiye kağıtta yerli üretime kavuşuyor…

(Arızalı Demokrasimiz ve Beyin Göçü – HAFTAYA)

 

Bys
4.01.2025 15:45:48
Kadir bey kalemize sağlık Bor konusunda da bir inceleme bekleriz.

Reklam
CUMA HUTBESİNİN KONUSU: "MERHAMET"

CUMA HUTBESİNİN KONUSU: "MERHAMET"

SULTANGAZİ BELEDİYESİ’NDEN ÇOCUKLAR İÇİN RENGARENK ETKİNLİKLER

İETT’NİN YENİ OTOBÜSLERİNİN RENGİNİ İSTANBULLULAR BELİRLİYOR

SULTANGAZİLİ MİNİKLER MUTFAKTA

BEYLİKDÜZÜ’NDE DİLSİZ DOSTLA BAKIMEVİNİN KAPASİTESİ ARTIRILIYOR

TARİHİN KAPILARI II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİ İÇİN AÇILIYOR

İSTANBUL'UN SAKLI HAZİNELERİNDEN BİRİ BOĞAZ'IN KIYISINDA GİZLENİYOR

TÜRK KIZILAY 158. YILINDA KENDİ KANUNUNA KAVUŞTU

YILDIZ HOLDİNG, MUTLU ET MUTLU OL GÜNÜ

SANAYİDE YEŞİL DÖNÜŞÜM İÇİN SİEMENS TÜRKİYE VE AGT’DEN İŞ BİRLİĞİ

SAADET PARTİSİ “BÜYÜK İSTANBUL BULUŞMASI” İÇİN DAVET ETTİ

BAYRAMPAŞA İSMETPAŞA MAHALLESINDE ÇÖP KAMYONU KAZASI, BİR ÖLÜ

NAİM SÜLEYMANOĞLU’NUN 190 KİLOLUK REKORUNA MEYDAN OKUDULAR

YAŞAM BAHÇESİ’NDE KIŞ HASADI BAŞLADI

7. ESENLER FİLM FESTİVALİ’NİN TEMASI “KOMŞULUK” OLDU

İSKİ GENEL KURULU'NDA 17 MİLYAR LİRALIK BORÇ GÜNDEME GELDİ

YAZAR ŞAHİR NİZAMETTİN KURLU’YA BAYBURTLULARDAN ÖDÜL

CHP BAYRAMPAŞA HEYETİNDEN DEVLET HASTANESİNE ZİYARET

FİLİSTİN – GAZZE- KUDÜS DİYE DERDİ OLANLAR TOPLANDI

5.GELENEKSEL KUYMAK FESTİVALİ İLE TRABZON RÜZGARI ESTİ

Yazıyı Sesli Oku
Reklam
Reklam
Reklam

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 11 9 1 1 12 28
2.TRABZONSPOR A.Ş. 11 8 2 1 18 25
3.AMED SPORTİF FAALİYETLER 11 7 2 2 13 23
4.BEŞİKTAŞ A.Ş. 11 7 3 1 11 22
5.KASIMPAŞA A.Ş. 11 5 1 5 6 20
6.FENERBAHÇE A.Ş. 11 6 4 1 19 19
7.KOCAELİSPOR 11 6 4 1 4 19
8.İSTANBUL BAŞAKŞEHİR FK 11 5 4 2 2 17
9.ARCA ÇORUM FK 11 5 5 1 0 16
10.GÖZTEPE A.Ş. 11 4 4 3 3 15
11.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 11 4 5 2 -3 14
12.ERZURUMSPOR FK 11 4 5 2 -7 14
13.CORENDON ALANYASPOR 11 3 5 3 -9 12
14.GENÇLERBİRLİĞİ 11 3 6 2 -9 11
15.TÜMOSAN KONYASPOR 11 2 7 2 -8 8
16.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 11 2 7 2 -10 8
17.SAMSUNSPOR A.Ş. 11 2 8 1 -15 7
18.EYÜPSPOR 11 1 10 0 -27 3