SON ENDÜLÜS MELİKİ ABDULLAH

Başkenti Şam'da bulunan Emevî Devleti, 7. yüzyılda Kuzey Afrika'yı ele geçirmişti. 8. yüzyılın başında Emevî Devleti'nin Kuzey Afrika'daki valisi olan Musa Bin Nusayr, Emevî Halifesi Velid Bin Abdülmelik'in desteğiyle bir Berberî kumandan olan Tarık bin Ziyad'ı Cebelitarık Boğazı'nı geçirerek İber Yarımadası'na gönderdi. O zamanlar İber Yarımadası Germen asıllı bir ulus olan Vizigotların elindeydi ve başkentleri Toledo kentinde bulunuyordu. Tarık bin Ziyad'ın savaşta bozguna uğramaması için geri dönüş olasılığını kaldırmak üzere kendi gemilerini yaktırdığı belirtilir. Tarık Bin Ziyad, Vizigot kralı Rodrigo'yu yenilgiye uğratınca krallık yıkıldı ve İber Yarımadası'nın güney kısımları kısa bir süre içinde Müslümanların eline geçti.

750 yılına kadar Endülüs Emevîleri'nin gönderdiği valiler tarafından yönetildi. 750 yılında Abbasîler, Bağdat'ta halifeliklerini ilan ettiler ve Emevî hanedanından Abdurrahman bin Muaviye, Endülüs'e kaçarak kendisini Emevî emiri ilan ederek Córdoba (Kurtuba) kentini kendine başkent yaptı.

Emevîler İspanya'da tam bir İslam egemenliği kurmuşlardı. Ancak zamanla, başa geçen hükümdarlar cihadı bıraktı ve saraylarda sefa sürmeye başladılar. Taht kavgaları ve sevdaları, kardeş kanının dökülmesi sebebiyle yıkım dönemi başladı. Ülke çevresinde gelişen Hristiyan birlikler zamanla daha fazla güçlendi. Aragon kralı Ferdinand ile Kastilya kraliçesi I. İsabel'in evlenmesi ve ordularını birleştirmesi ile Hıristıyanlar daha da güçlenmiş ve Yahudilerle Müslümanları Endülüs'ten çıkarmışlardır.

ENDÜLÜS DEVLETİNİN SON MELİKİ ABDULLAH

Arapların İspanya’dan mağlup olarak çıktıklarında en son Endülüs Padişahı Abdullah Es-Sağîr idi. Hükûmet Merkezi Gırnata Şehrini düşmana bırakıp firar ederken vâlidesi Âişe Sultan’ın kendisine hitaben söylediği tekdir-âmiz nutkudur.

Mukaddime :

Târihler , Endülüs İslam Devletinin hükümdarları son müddetine doğru nefsani hazlarına dalıp , ümmet dahi bu renge boyanıp vatan ve milletlerinin istikbâlini düşünecekleri yerde , bir birlerinin aleyhlerine düşerek ve vatan-perverliği değiştirilmiş ten-perverliğe alışarak, ahlaksızlığın âkıbetine uğramış en sonunda mülk-i milletleri ellerinden çıkmıştır ki , son Endülüs Meliki olan Abdullah Es-Sağîr Endülüs Hükumet Merkezi olan Gırnata Şehrini düşmana teslim edip de Cebel’ül Beşr tarafına kaçarken bir kere daha arkasına bakıp ağlamağa başladığı sırada vâlidesi Âişe tarafından aşağıda yazılı nutku irad etmiştir :  

NUTKUN SURETİ

Nesl-i kerîm-i Arab’a layık olmadığın hâlde benim vasıtamla iltihak eden alçak! Sana oğlum demeye hayâ ediyorum. Senin gibi hayırsız , nâmerd evlâd yerine keşke taş doğura idim. Ağla utanmaz, ağla. Her taşı bir cevher-i câna bedel olan vatanın harâbelerini gör de çatla. Erkek gibi muhafaza edemediğin mukaddes vatanın için karı gibi ağla. Acabâ Livâ-i Ahmed-i Muhammedî altına can-siperâne içtima eden bahadırlara yardım edemez mi idin? Aralarında olsun bulunamaz mı idin? Birkaç kereler ecdadının âzad-kerdesi olan vatan düşmanlarına galebe edemez isek , vatan ki , ayâdi-i tasallutundan olsun kurtaramaz mı idin? Lâkin sen alâyîş-i dünyaya ( dünya debdebesine) firifte (kanmış) olarak sarayları vatana tercih eder, gece gündüz cariyelerle bahçelerde eğlenir ve ağaçların meyvelere aks eden gölgelerini seyr ile mütelezziz olurdun. Bir dakikalık şehevât-ı nefsaniyen uğrunda bunca şan ve şöhreti pâymâl eyledin. Bir kere de istikbâli düşünmedin . Hamiyetsiz evlâd , ecdâd-ı ızâmın “ Sana tevdi’ eylediğimiz seyf-i şerifi Muhammedîyi (Muhammedî kılıcı ) ne yaptın? Gırnata’yı, El-hamra-ı Beyzâ’nın saraylarını kime teslim ettin? Savlet-i mehabetleriyle düşmanlarını daima perişan eden bahadırları kangı düşman aleyhinde müdebbirâne isti’mâl eyledin? (heybetli hücumlarıyla düşmanlarını perişan eden bahadıralrı hangi düşman aleyhine terbiye edici ukullandın)Küheylan atları ne yaptın?” derlerse ne cevâb vereceksin? Câmi-i âyât olan yüzlerine nasıl bakacaksın? Yoksa “ Bıraktığınız kılıcı emrime itaat etmeyen üserayı tab’ıma muvafık kilise ve câriyeleri kesmekte kullandım. Gıranata ve El-Hamra-i Beyzâ’nın yalnız bahçelerini ,çemenistânı sever ve onun içinde arâmiş-i bâl ile eğlenirdim. Vatan muhafazasına temin-i istikbale hiç ehemmiyet vermezdim. Ordularınızı kendi huzuzât-ı nefsâniyemi (nefsi hazlarımı) temin için düşmanların elinde kurban ettim. Sizin gazâda binip de hücum ettiğiniz Arab atlarını etraftan câriye celbinde ve en nihâyet düşmandan firar hususunda kullandım” deyû mu cevâb vereceksin? Vakit var iken şu vâsi sahralara , bu minbit ovalara mahfil-i a’zâm olan saraylara menbâ’-ı maârif olan kütübhânelere , Arab kanıyla karışık olan çaylara , latîf çemenistana bir kere daha bak . Ahfâd-ı Muhammedînin karargâhı olan El-Hamra , Gıranata’nın yangın alevleri içinde senin alçaklığının alameti olarak remâd (kül) olacak. Eşrâf-ı Arabla teşerrüf eden Gırnata vâsıtanla harâb düşman-ı vatana makarr olduğu içün rûz-i cezâda seni mezelletle yâd edecek. Kaç korkak kaç . Artık Arab padişahının vatanında yiğit kalmadı. Âgâh ol ki ba’demâ Afrika çöllerinde haşerât gibi yaşayacaksın. Git bakıyye-i ömrünü tezelzül ve denâatle geçir. Gâfil olma ki yalnız bu rezâletle kurtulacaksın. Dünyada değil , âlem-i sıhhat ü sükûnet olan mezarda bile “Şerâfet-i mader-zâdını ayaklar altına alan , bîçâregân ümmeti zulmen katleden , Endülüs’te hükûmet-i İslâmiye’nin mahv u izmihlâline sebep olan , Gırnata’yı eliyle düşmana teslim eden alçak Abdullah Es-Sağîr’ın na’şı bu toprak altındadır” kelamlarını çürüyüp toprağı da telvis eden cüz’ilerin işitecektir. [1]