“Öğretmenlik Mesleği Kanun Taslağı” TBMM Başkanlığında görüşüldü ve kabul edildi… MEB bu Taslağı Haziran ayı içindekamuoyu ile paylaştığında konuyu değerlendirerek önerilerimizin gerekçelerine de yer veren bir yazı kaleme almış ve (https://kilittv.com/ogretmenlik-mesleginin-statusu-ve-ogretmenlik-meslegi-kanun-taslagi/) “öğretmenlik mesleğinin statüsünü doğrudan ilgilendiren mali haklar konusunu düzenleyen hiçbir maddenin yer almadığına dikkat çekmiştik. Ardından da Taslakla ilgili “Dağ fare doğurmuştur” ifadesini kullanmıştık.
Konu Mecliste belki gündeme getirilir ve mali konulara ilişkin düzenleme yapılır umudumuz vardı. Görüşmeleri dikkatle takip ettim. Ancak öğretmenlerin statüsünü doğrudan etkileyen mali konulara ilişkin önerilerimizin dikkate alınmayarak bir fırsatın kaçırıldığını üzülerek izledim.
Mecliste uzun uzun görüşülen Taslaktan sadece 34. Madde çıkartıldı ve Taslak aynen kabul edildi. Bugün, yarın Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olacak. Dolayısıyla Taslak metin için yukarıdaki adreste yayımlanan değerlendirmemizi gözden geçirerek okurlarımızla paylaşmak istedim.
Kabul edilen metnin amaç maddesi;“…öğretmenlerin seçilmelerini, yetiştirilmelerini, atanmalarını, haklarını, ödev ve sorumluluklarını, ödül ve cezalarını, kariyer basamaklarında ilerlemelerini ve öğretmenlik mesleğine ilişkin diğer hususlar ile Millî Eğitim Akademisinin kurulması…” diye devam ediyor.
2022 yılında çıkarılan, daha mürekkebi kurumamış olan ve kabul edilen yasa ile yürürlükten kaldırılan “Öğretmenlik Meslek Kanunu”ndan farkı, Milli Eğitim Akademisinin kurulması olduğu açık seçik ortada… Oysa Meslek Kanunları personelin statüsünü ilgilendiren mali haklarını da düzenlemeyi kapsar. Yürürlükte olan Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), YÖK Personeli, Hakimler ve Savcılarla ilgili kanunlar böyle düzenlenmiştir.
Bilindiği üzere her meslek gibi öğretmenlik mesleğinin de meslekler ailesi içerisinde kendine özgü saygınlığı var elbette. Bu saygınlıkla ilgili algılama toplumdan topluma, hatta toplumun alt katmanları arasında da değişir. Alt gelir grubundakiler için öğretmenlik mesleğinin statüsü yüksek meslekler içerisinde, yüksek gelir grubundakiler için ise öğretmenlik mesleğinin statüsü daha aşağıda olduğu algısı sözkonusudur.
Yukarıdaki örneklerden hareketle Anayasanın 128. Maddesindeki“… kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” ifadesi konunun püf noktasıdır diyebiliriz. Memurun dışında sayılan “Diğer Kamu Görevlileri” burada TSK, YÖK Personeli, Hakimlerve Savcılar olarak karşımıza çıkıyor. Bu kurumların personeli Anayasada memurların dışında “Diğer Kamu Görevlileri” olarak değerlendirilmiştir.
Bu üç meslek grubunun kanunları, yani 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu şeklinde ayrı ayrı düzenlenerek personelin mali hakları genel memurların dışında değerlendirilmiştir.
Yani her üç kanunda da ilgili personelin mali haklarına ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Niçin?
Anayasanın 128. Maddesinin devamı olan, “… Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) hükmü gereğince.
İşte bu ayrıcalık beraberinde hakim ve savcıların mali haklarıöğretmenlerin mali hakları ile karşılaştırıldığında, hakimler ve savcılar lehine iki katı gibi bir rakamla karşılaşıyorsunuz…
Öğretmenlik mesleği düz memurluk değil, bir profesyonel meslektir. Mesleğin bu niteliği kabul edilen Kanunun 7. Maddesinde de özellikle belirtilmiş olup “Öğretmenlik; genel kültür, özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından hazırlığı gerektiren özel bir ihtisas mesleğidir.” denilmektedir.
Profesyonellik gerektiren öğretmenlik mesleğine ilişkin kabul edilen bu kanunda, “Diğer Kamu Görevlileri”nde (Hakimler ve Savcılar vb.) olduğu gibi düz memurlardan ayrı olarak mesleğin statüsünü olumlu etkileyecek mali haklarla ilgili bir düzenlemeye yer verilmemiş olması önemli bir eksikliktir.
Kabul edilen Kanunla öğretmenlerin mali haklarına ilişkin bir düzenleme yapılmadığına göre bu düzenleme sanırım Milli Eğitim Akademisinin kurulması için hazırlanmış gibi geliyor bana… Yani Kanunun mesleğin statüsünü etkileyecek mali hükümlerden yoksun olan diğer hükümleri akademinin kuruluşuna kalkan yapılmıştır.
Oysa öğretmenlik mesleğinin, “Türkiye Mesleki İtibar Araştırması”na göre 2015 yılında itibar sıralamasında 4. sıradaiken, 2020’de 10 basamak geriye düşerek 14. Sıraya gerilemesinin1,2 yaşandığı bir süreçte, bu düzenleme öğretmenlerin statüsünün yükseltilmesine ilişkin bir fırsattı, ancak bu fırsat değerlendirilemedi…
Öğretmenlik mesleğinin statüsünü etkileyecek içerikten yoksun bir Meslek Kanununun çıkarılmasına şahit olduk…
Haydi hayırlısı…
Kaynakça:
1- https://ilke.org.tr/turkiyede-ogretmenlik-meslegi-itibar-kaybi-yasiyor
2- https://cdn.istanbul.edu.tr/file/1CD58DF90A/FC1FFE3BFF0B4419967A19E33E94599D
