Eleştiri insanın en büyük okuludur. Tabi ki, doğru ve olumlu eleştiri, insana fayda verir. Biz hakareti, onur kırıcı sözleri eleştiri kategorisinin almıyoruz.
İnsan kendi yanlışını, kendinde olan eksikliği görmesi mümkün değildir. Birde yakınında veya kendisini takip eden kimseler tarafından her ne olursa olsun övülüyor, alkışlanıyor olması daha büyük yanlışlara imza atması demektir.
“Birbirini yıkayan iki el gibi olun” sözünün anlamını iyi düşünmek gerekir. Ne diyor burada birbirinizin eksiğini yanlışını düzeltin tamamlayın deniyor. Peki bu söz kime ait İslam peygamberine ait, yani kaynağı kuvvetli bir söz. Eğer ki, bir arkadaş, bir dost, sizi takip edenler sizin yanlışlarınızı söylemiyor, eksiklerinizi düzeltmiyorsa, hep övüyor, alkışlıyorsa o arkadaş o dost dediğiniz veya takipçiniz size düşmanlık yapıyor farkına varmadan.
Eleştiri yapılan doğrular üzerinden değil yanlışlar üzerinden yapılır. Doğrular zaten yapılması gerekenlerdir, konuşulacak, sorgulanacak bir tarafı yoktur. Beşeri alemde her kişi, her söz, her olay, her yapılan şey sorgulanabilir, sorgulanmalıdır, eleştirilebilir, eksik yanlış tarafı varsa eleştirilmelidir. Eleştirilmeyen sözler de işlerde yanlış varsa düzeltilemez.
Eleştiriyi, tenkiti, sorgulamayı bu minvalde değerlendirmek gerekir.
GAZETECİ - SİYASETÇİ VE ELEŞTİRİ KÜLTÜRÜ
Bu yazıyı son zamanlarda ciddi şekilde eleştirilerin farklı yönlere çekilmesine, eleştiriyi bir düşmanlık gibi algılanmasına başlandığını gördüğümüz için yazma gereğini duydum. Gerçi bilgilerimizi zaman zaman tazelemekte fayda olduğu kanaatindeyim.
Eleştiri genel itibariyle siyaset literatüründe vardır. Siyasetçiler eleştirilir, siyasetçiler birbirini eleştirir. Bu durum çok tabii bir durumdur. Aslında siyaset dememek lazım siyaset bir ilimdir, bu günkü yapılan politikadır. Politikanın da doğasında eleştiri vardır. En çok eleştiriyi de yönetici konumunda olanlar alır. Çünkü yönetici icranın başındadır, yanlış ve eksik varsa icranın başındaki sorumludur. İcranın başında olmayan bir kişiyi sorumlu gibi eleştirmek mümkün mü?
Eleştiri kitleleri genel itibariyle üç kısma ayrılır.
Kitlenin biri taraflar yani A Partisi tarafı, B Partisi tarafı doğrultusunda yürür.
Kitlenin bir tarafı ise taraf değildir ortadadır olduğu gibi birazda kendi yaşadıkları olaylar üzerinden yürür.
Kitlenin asıl önemli tarafı ise kanaat önderleri, gazeteciler, yazarlardır. Bu kesim kime, kimseye bakmaz. O taraf bu tarafa da bakmaz. Halk tabiriyle kitabın tam ortasından olaylara bakar, uyarıcı görevini üslenir.
Tabi burada kanaat önderi olarak çıkıp, gazeteci olarak çıkıp bir tarafın avukatlığını yapanlar bu kategorinin içine almıyoruz.
Bu uyarıcı görevini üslenen kesim partisine grubuna bakmaz, bir taraf gibi konuşmaz, yazmaz, fikrini kabul etmediği biri veya bir kurum bile olsa doğru üzerine yol alır.
Şunu unutmayalım “Hep doğru hep yanlış” olmaz.
Fikrini beğenmediğimiz bir kimsenin bile öyle zamanlar olur ki, çok doğru iş yaptığını, çok doğru şeyler söylediğini görmek mümkün. Fikrine çok güvendiğimiz kimsenin de yanlışları olduğunu görebiliriz. Çünkü insandır, yanlış yapma yönü vardır.
Böyle kimseler taraflı olanlar gibi düşünmez, onlar gibi konuşmaz. Böyle oldukları için ne düşman olur, nede öyle denildiği gibi fırdöndü. Her kesimin hakkını vermeye çalışır. Öylede olmak zorundadır.
Aslında herkesin hakkını vermek her insanın özellikle her müslümanın görevidir. Olayları sorgulamak, yorumlamak, eksiği, yanlışı varsa uyarmak görevidir, buna da mecburdur.
Bu uyarıcı kesime karşı son zamanlarda oluşan kutuplaşmalar, onun ağzı bunun ağzı denilmesi doğru bir yaklaşım değil. Çok doğru bir eleştiriyi x Parti de veya kişi söyledi diye onun ağzıyla konuşuyorsun denebiliyor. Aslında son zamanlarda söylenen doğru olduğunu bilinmesine rağmen karşı bir Parti veya kişi söyledi diye kabul etmemek gibi bir hastalık başladı. Savunma içgüdüleri devreye giriyor. Halbuki doğru ise farklı fikirde de olsa hatta düşman bile olsa doğru doğrudur.
İşte son zamanlarda oluşan bu eleştiri düşman kabul eden anlayış, kutuplaşmayı berberinde getiriyor. Kendi taraflarına da yanlış örnek olup, yanlış yönlendirme düşmanlığı getiriyor. Her yönetici eleştirilir, her söz her icraat sorgulanır. Varsa eksik, yanlış dile getirilir. Bu durum da yanlış bir durum değil doğru bir durumdur. Bu durumdan ne düşmanlık çıkar nede sevip sevmem gibi bir algı çıkar.
Uzun bir zamandır siyasetin, ülke gündeminin pek nabzını tutmadık. Bundan böyle daha sık, daha aktif siyasetin, siyasi partilerin ve gündemin nabzını tutmaya çalışacağız.
