Âlemlere rahmet olarak gönderilen Hz. Muhammed’i hicrete zorlayan sebepler nelerdi? Âlemleri yaratan Allah’tan güç alsa da, yine de Allah’ın emri ile neden hicret etti? Kadir olan Allah Azze ve Celle, en sevdiği kulu ve Resulü’nü neden Mekke’de galip kılmadı da Medine’ye hicret etmesini emretti? Allah’a ve Resulü’ne inananlar elbette bunda bir hikmet arayacaktır.
Mekkeli Müslümanlar, Muharrem ve Safer aylarında, Hazreti Ömer hariç, aileleriyle birlikte gizlice Mekke’den çıkıyor ve Medine’ye göç ediyorlardı. Yalnız Hazreti Ömer, kılıcını kuşanmış, müşriklere meydan okuyarak:
“İşte ben Medine’ye gidiyorum! Analarını ağlatmak, karılarını dul, çocuklarını yetim bırakmak isteyenler arkamdan gelsin!” diyerek onları açıkça tehdit etmişti.
Mekke’deki Müslümanlar birer ikişer Medine’ye hicret etmişti. Hazreti Ebu Bekir hicret için Resul-i Ekrem’den izin istediğinde, kendisine:
“Sabret, belki Allah sana bir yol arkadaşı verir.” buyurularak hareketi tehir edilirdi.
Müşrikler, Resul-i Ekrem hakkında çeşitli planlar ortaya attılar. Mesela:
“Muhammed’i bağlayalım, her tarafı kapalı bir yere hapsedelim, ölünceye kadar orada bırakalım.” diyenler oldu.
“Onu bir deveye bindirip Mekke dışına çıkaralım, uzak diyarlara sürelim.” görüşünde bulunanlar da vardı.
Bu planlar beğenilmeyince, Ebu Cehil ortaya bir plan attı. Ebu Cehil’in planına göre, Kureyş kabilesinin bütün kollarından birer kişi seçilecek, bunlar keskin kılıçlarla hep birlikte Resul-i Ekrem’in üzerine saldıracak ve bir hamlede onu öldüreceklerdi. Böylece kimin öldürdüğü belli olmayacak, kanı bütün Kureyş’e dağılacaktı. Haşimoğulları, Kureyş’in tüm kollarıyla başa çıkamayacağı için kan davası güdemeyecek, çaresiz diyete razı olacaktı. Böylece bu iş kapanacak, müşrikler de İslam davasından kurtulmuş olacaklardı.
Ebu Cehil’in bu teklifi ittifakla kabul edildi. Resul-i Ekrem’in öldürülmesi için Dârü’n-Nedve toplantısında karar alındı. Bu korkunç planın uygulanmasına hemen başlandı. Kureyş’in kollarından seçilen kırk kişi, Resul-i Ekrem’in evini kuşatarak sabaha kadar bekledi. Amaçları, sabah evinden çıktığı anda suikast düzenlemekti.
Resul-i Ekrem, ilahi vahiy ile bu tehlikeden haberdar edildi ve hicret etmesine izin verildi. Müşriklerin bu planı Kur’an-ı Kerim’de şöyle zikredilmektedir:
“Hatırla ki, kâfirler seni tutup hapsetmek, öldürmek veya sürmek için tuzak kuruyorlardı. Onlar tuzak kurarken Allah da tuzak kuruyordu. Allah, tuzak kuranların en hayırlısıdır.” (Enfâl, 30)
İbn İshak’a göre, müşriklerin suikast kararı üzerine Cebrail (a.s.), Peygamber Efendimiz’e gelerek:
“Bu gece yatağında yatmayacaksın.” demiştir.
İsrâ Suresi’nin 80. ayetinde ise şöyle buyrulmaktadır:
“Rabbim! Beni doğrulukla (Medine’ye) girdir, doğrulukla (Mekke’den) çıkar ve katından bana yardımcı bir kuvvet ver.”
Bu ayet, Resul-i Ekrem’in hicretine işaret etmektedir.
Resul-i Ekrem, Hazreti Ali’ye:
“Ben Medine’ye gidiyorum. Bu emanetleri yarın sahiplerine ver. Sen de benden sonra gel. Bu gece benim yatağımda yat ve örtümle örtün.” buyurdu.
Hazreti Ali, hayatını tehlikeye atmaktan çekinmeden Peygamberimizin yatağına yattı.
Peygamber Efendimiz o gece evinden çıktı ve evi kuşatan müşriklerin arasından geçip gitti. Hiçbiri onu fark edemedi. Ardından Kâbe’ye uğradı ve daha sonra Hazreti Ebu Bekir’in evine gitti. İlahi emir gereği birlikte hicret edecekleri bildirildiğinde, Hazreti Ebu Bekir sevinçten ağladı. Gece vakti evin arka kapısından çıkarak Sevr Mağarası’na sığındılar.
⸻
HİCRETTEN ALINACAK DERSLER
Bugün Müslümanlar olarak hicret hadisesinden çıkaracağımız önemli dersler vardır.
Öncelikle, bir yerde Ebu Cehil’ler ve Ebu Leheb’ler çoğalmışsa; zulüm, hakaret ve iftiralar insanın psikolojisini ve bedenini taşıyamayacağı bir noktaya getirmişse, “Tedbirde mekân değişikliği vardır.” anlayışıyla yer değiştirmek gerekebilir.
Eğer Dârü’n-Nedve’de olduğu gibi, bir kişiye karşı organize kötülükler yapılabiliyorsa; suçun faili gizleniyor, adalet ortadan kaldırılıyorsa, hicret yani yer değişikliği elzem hâle gelir.
Ebu Cehil’ler hiçbir zaman mertçe mücadele etmezler. Bugün de, maalesef, çağımızın Ebu Cehil’leri ve Ebu Leheb’leri vardır ve hatta daha tehlikelidirler. Bu kişilerle sürekli mücadele etmek, insanın enerjisini tüketir ve yapılacak hayırlı işleri engeller.
Oysa toplumun; milletimizin, gençlerimizin ve çocuklarımızın dürüst, çalışkan ve lider ruhlu insanlara her zamankinden daha fazla ihtiyacı vardır. Bu nedenle, Ebu Cehil’leri kendi karanlıklarında bırakarak “Yesrib”leri “Medine”ye çevirmek için hicret etmek gerekir.
Hicret bir kaçış değildir; bir geri çekiliş hiç değildir. Hicret, ilahi hikmetle planlanmış bir stratejidir.
Enfâl Suresi’nde belirtildiği gibi:
“Onlar plan yaptılar, Allah da plan yaptı. Allah plan yapanların en hayırlısıdır.”
Bu ayet, ilahi planın her zaman beşeri planın üstünde olduğunu göstermektedir.
İsrâ Suresi’nde ise:
“Beni doğrulukla çıkar, doğrulukla girdir.”
buyrularak, gerektiğinde insanın şerefini, canını ve malını korumak için bulunduğu yerden ayrılmasının meşru olduğu ifade edilmektedir.
Sonuç olarak; hicret, akıllı bir strateji, güçlü bir duruş ve ilahi bir yöneliştir. Kalp gözü kapalı olanlar bunu anlayamaz. Ebu Cehil’ler ve Ebu Leheb’ler geçici zaferler elde ettiklerini zannedebilirler; ancak onların amacı yalnızca kendi çıkarlarını korumaktır.
Şairin dediği gibi:
“Ebu Cehil’ler ölmedi, kıtalar dolaşıyor.”
