“Terörsüz Türkiye” deniliyor…
Kim istemez? Kim karşı çıkabilir? Hiç kimse. Zaten mesele tam da burada başlıyor. Kimsenin karşı çıkamayacağı bir temenni, bir kavram üzerinden yürüyor, yürütülüyor. Yani burada mesele, ne söylendiği değil, nasıl söylendiği ve neyi amaçladığı önemlidir.
“Terörsüz Türkiye” hedefi, toplum tarafından genellikle desteklenen bir temenni olmakla birlikte, bu sürece ilişkin takip edilen yöntem, önerilen düzenlemelerin hukuki niteliği ve uygulanabilirliği önem taşımaktadır. Bu bağlamda öne çıkan kavramlar “Umut Hakkı” ve “Müstakil ve Geçici Yasal Düzenleme”dir.
Bu süreçte, TBMM’de oluşturulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun hazırladığı Raporda doğrudan “Kürt Meselesi” ve “Umut Hakkı” ifadeleri kullanılmıyor. Ama metnin omurgası Türk-Kürt ilişkileri üzerine kuruluyor ve PKK terör örgütünün silah bırakmasıyla birlikte, süreci yönetecek “Müstakil ve Geçici Yasal Düzenleme”ye işaret ediliyor.
Yine raporda, karşılıklı kız alıp kız vermiş ve “et tırnak olmuş” bu sosyolojik yapı için “bütünleşme” ya da “entegrasyon” gibi kavram ve ifadeler de dikkat çekicidir.
Rapor metninde “Türk’ün Gururu, Kürt’ün Onuru” gibi sloganlaştırılmış ifadelerle toplum baştan iki ana eksen üzerinden tarif ediliyor.
Bu ülkede Arap yok mu? Arnavut yok mu? Boşnak, Laz, Çerkez, Gürcü, Abaza vb. yok mu? Onlar için hangi kavramları kullanacaksınız?
Bu millet; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı çatısı altında birleşmiş bir millet değil mi? İyi insan olma, kapsayıcı ve kucaklayıcı Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığında kimin neyi eksik kalıyor?
Yoksa yeni siyasal dil ile milleti vatandaşlık paydasından çıkarıp etnik yapılara göre tasnif edip Lüblan’laşmaya, Irak’lılaşma’ya mı götürülmek isteniyor?
Raporun dili bana Padişahın çok sevdiği beyaz atının kıssasını hatırlatıyor: Atın ölüm haberini getirenin kellesi gidecektir. At hastalanır ve ölür. Kimse “öldü” haberini Padişaha söyleyemez. Seyis başı cesaretini toplayarak çıkar Padişahın huzuruna ve kelimeleri eğip büker: “Beyaz at, yatmış, yem yemiyor, gözleri kapalı, nefes almıyor…” Padişah “Desene öldü!” deyince, “Ben demedim, siz dediniz” cevabıyla kurtuluyor.
Kıssa da olduğu gibi, sözcükler bazen gerçeği örtmek için seçilir. Hakikat değişmez ama ifade biçimi algıyı değiştirir.
Raporda PKK terör örgütü ifadesinin kullanılmasından kaçınılıyor, yerine Türk-Kürt ilişkileri ifadesi ile konu genelleştirilerek masumlaştırılmaya çalışılıyor ve “Kürt Sorunu”na eviriliyor. Gerek PKK terörü yerine Türk-Kürt ilişkileri ifadesi gerekse “Umut Hakkı” yerine “Müstakil ve Geçici Yasal Düzenleme” ifadesi işin nereye evirileceğini gösteriyor.
Bu anlatım gerçeği ortaya koymak değil, toplumdaki algıyı yönlendirmek için kullanılıyor. Yukarıdaki kıssada anlatıldığı gibi...
Sözcüklerle Gerçeği Örtmek: “Müstakil ve Geçici Yasal Düzenleme”
Raporda, ABD-AB ve İsrail destekli PKK Terör Örgütü sorunu yerine, Türk-Kürt ilişkileri ifadesi ile hak arama adına uluslararası arenada PKK’yı meşrulaştıran ve birilerinin dillendirdiği gibi konu “Kürt Sorunu” şekline getiriliyor. Türk-Kürt ilişkilerine indirgenen ve “Kürt Sorunu” algısına dönüştürülen PKK terör örgütü meşrulaştırılıyor.
Yani İngiliz casusu Binbaşı Noel’lerin Kurtuluş Savaşı yıllarında adını koyduğu ve milletimizi Anadolu’dan Orta Asya bozkırlarına sürmek için kullanılan “Şark Meselesi”nin bir türevi olarak işleye geldikleri emperyalistlerin ekmeğine yağ sürülüyor bir bakıma…
Diğer taraftan Raporda açıkça “Umut Hakkı” ifadesi geçmiyor. Ama “Müstakil ve Geçici Yasal Düzenleme” gibi yuvarlak ve ucu açık ifadelerle zemin hazırlanıyor. Toplum alıştırılıyor. Zira ABD-Princeton Üniversitesinde bir konferansta “Açılımın hepsi bir anda olmaz, hazmede hazmede, hazmettire hazmettire ilerlememiz gerekiyor.” sözlerini de hatırlıyoruz.
Bu bağlamda Devlet Bahçeli, MHP grup toplantısında “Umut Hakkı” konusunu açıkça dile getirmişti. Artık mesele kulis fısıltısı değildir.
Pazarlık konusu
“Müstakil ve Geçici Yasal Düzenleme” yapılmasına işaret edilerek kapalı kapılar ardında pazarlıkların süreceği anlaşılıyor. Bu pazarlığın içinde ilk akla gelenler, Sayın Cumhurbaşkanının görev süresinin uzatılması, başta terörist başı için “Umut Hakkı” olmak üzere PKK’nın militanlarına af çıkarma vb. taleplerin olacağı akla gelmektedir.
Burada kimden söz ediyoruz? On binlerce insanın hayatına mal olmuş, PKK terör eylemlerinden hüküm giymiş terörist başı A.ÖCALAN’dan elbette.
Hukukun Temel İlkesi: Genellik ve Eşitlik
Bu bağlamda “Müstakil ve Geçici Yasal Düzenleme” yapılması gerektiği konusu ile hukukun temel ilkeleri hiçe sayılıyor.
“Müstakil ve Geçici Yasal Düzenleme”den söz edilmesi, hukukun en temel ilkesinin -kanunun kişiye göre değil, genel, eşit ve soyut uygulanmasına dair ilkenin- zayıflatılması tehlikesini içeriyor. Af, infaz indirimi veya umut hakkı gibi düzenlemeler; belirli kişi, grup veya etnik kimliklere özel olarak tasarlanırsa, hukuk devleti ilkesinin temeli sarsılır.
Ayrıca, ağırlaştırılmış müebbet dahil, tüm cezalarla ilgili yapılacak düzenlemelerin, cinsel suçlar, organize suçlar, uyuşturucu ticareti ve terör suçları gibi kategoriler için nesnel kriterlere dayalı olması gerekir. Hukuk ya herkes içindir ya da hiçbir anlamı kalmaz.
Nerede kaldı Sizin Hukuk Devleti olma niteliğiniz? Ve nerede kaldı Sizin “Bu sürecin hiçbir noktasında terör örgütüyle hiçbir pazarlık yapılmamış ve bundan sonra da yapılmayacaktır. Bundan emin olunuz.”(*) sözünüz...
Şimdi kamu vicdanı haklı olarak şu soruyu soruyor:
Eğer 50 bin insanımızın ölümünden sorumlu terör örgütü liderine “Umut Hakkı” yoluyla bir tahliye imkânı tanınacaksa, halen cezaevlerinde bulunan yüz binlerce kişinin durumu nasıl izah edilecektir? Hukuki eşitlik kadar toplumsal vicdan da bu sorulara cevap ister.
Evet, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında “Umut Hakkı” kavramı vardır. Ancak her hukuk normu, toplumsal gerçeklikten bağımsız uygulanamaz. Türkiye’nin yaşadığı terör travması sıradan bir ceza hukuku tartışması değildir. Bu mesele sadece teknik değil, vicdani de bir meseledir.
Suriye’daki Gelişmeler ve Eşzamanlılık Şüphesi
Diğer taraftan, Suriye’de SDG-YPG-PKK yapılanmasının elde ettiği askeri ve idari statüler/pozisyonlar ortadayken; “Terörsüz Türkiye” sloganının eş zamanlı biçimde iç hukuk düzenlemeleriyle birlikte gündeme gelmesi, ister istemez Suriye’deki gelişmelerin perdelenmesiyle birlikte şu soruyu akla getiriyor.
Bu süreç gerçekten terörün bitirilmesine mi yönelik, yoksa Büyük Ortadoğu Projesinin Türkiye ayağını oluşturan daha geniş bir mühendisliğin parçası mı?
Toplumsal Meşruiyet Olmadan Çözüm Olmaz
Toplumdan açık bir onay almadan, şeffaf biçimde tartışmadan, kavramları perde arkasında olgunlaştırarak ilerlemek ahlaki değildir. Bu, siyasal mühendisliktir.
Eğer “Umut Hakkı” getirilecekse açıkça söyleyin. Milletin gözünün içine bakarak anlatın.
Çünkü bu ülke 50 bin canını kaybetti. Ülkemizde 15 Temmuz darbe girişimine karıştığı gerekçesiyle askeri öğrenciler, teğmenler, acemi birliği askerleri müebbetle yargılandılar ve hapishanedeler. Vicdanları sızlatan bunların durumu ne olacaktır?
Adalet, sadece hukuki bir prosedür değildir. Adalet, toplumsal meşruiyettir. Eğer meşruiyet zedelenirse, en süslü kavramlar güven üretmez.
Sonuçta Yol Nereye Çıkacak?
Görünen köy klavuz istemez derler… Evet, “Umut Hakkı” yoldadır bu Rapora göre:
Sonuç olarak, “müstakil ve geçici yasal düzenlemeler” ifadesi, daha en baştan hukukun temel ilkelerinin ve AİHM standartlarının dikkate alınmayacağını; düzenlemelerin toplumsal meşruiyet temelinde yürütülmeyeceğini göstermektedir. Bu tür düzenlemelerin belirli kişi veya gruplara yönelik özel ayrıcalıklar içermesi muhtemeldir. Böyle bir yaklaşım ise Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı esasını ve hukukun genellik ile eşitlik ilkelerini göz ardı eden bir tablo ortaya koyacaktır.
Asıl mesele şudur:
Bu yol, hukukun genellik-eşitlik ilkesine bağlı kalınarak, etnik referanslarla ayrıştırılmadan, Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığı temelinde geleceğe yürünmesine mi, yoksa kelimelerin arkasına saklanan bir siyasi hesaplaşmaya mı çıkacak?
Yaşarsak göreceğiz…
Kaynakça:
(*)(https://www.aa.com.tr/tr/politika/tbmm-baskani-/3669879).
