Çocuklardan bazılarının başarısız olduğu dersler hakkında üzülürken, bazılarının ise başarılı notlarla dolu karnesi, takdir ve teşekkür belgesi ile birlikte ailesinden alacağı hediyeyi düşünüp mutlu olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Aybeniz Urhan, karne hediyesinin çocuk üzerindeki etkilerine işaret etti.

ÖDÜL-CEZA İLE ÖĞRENME KALICI OLMUYOR

Öğrenme içsel motivasyonla gerçekleştiğinde daha kalıcı olarak hayatımızda kalır fakat ödül-ceza ile öğrenmenin gerçekleşmesi öğrenmeyi dışsal kaynaklara bağladığından dolayı kısa süreli olarak belleklerimizde yer tutar ve ödül almadığımızda motivasyonun sağlanmadığını gözlemleriz. 

CEZAYI KABUL EDİP OLUMSUZ DAVRANIŞI SÜRDÜREBİLİR

Motivasyonun sağlanmadığı durumlarda da çocuklarda tıpkı bizler gibi davranışı başlatmaya ve sürdürmeye istekli olmazlar. Ödül ceza sistemini biraz daha açmamız gerekirse, ödül için bir davranışta bulunan çocuk bazı durumlarda ödülden vazgeçerek yapması gereken davranışı yapmamayı önümüze koyabilir. Benzeri bir durumda ceza alacağını düşündüğü bir davranışta cezayı kabul ederek olumsuz bir davranışı sürdürebilir.

ÇOCUĞA SORUMLULUKLARI ANLATILMALIDIR

Çocuk uzun vadede sorumlulukların yerine getirmesi ve öğrenmenin, iyi not almanın kendi için değil de ailesi ve alacağı hediye için olduğunu düşünebilir. Bunların ortaya çıkmaması için sorumluluklar ve amaçlar çocuklarla yaşlarına uygun şekilde konuşulmalıdır.

ÇOCUKLAR ARASINDA KIYASLAMA ORTAYA ÇIKABİLİR

Karne hediyesi olarak bir telefon alınan bir çocuk, arkadaşlarına ‘Benim babam, annem bana telefon aldı senin ailen sana hediye almadı demek ki seni sevmiyorlar vb.’ cümleleri kurduğunda çocuğun zihninde sevgi ve hediye kavramları hakkında olumsuz duygu ve düşünceler ortaya çıkabilir.

KARNEDE ÇOCUĞUN ÇABASI ÖVÜLMELİDİR

Hediye içimizden gelerek aldığımız bir nesneden ziyade, bir koşula bağlandığında anlamını yitirmektedir. Buradaki en önemli nokta karne zamanlarında çocuğumuzun başarılı ve başarısız olduğu alanları görmek ve geri bildirimler alarak çocuğumuzun gelişimine katkı sağlamak olmalıdır. Karne bir başarı ya da başarısızlık ölçütü değil, değerlendirme aracıdır. Çabanın övülmesi gerektiği asla unutulmamalıdır.